CHANGE COLOR
  • Default color
  • Brown color
  • Green color
  • Blue color
  • Red color
CHANGE LAYOUT
  • leftlayout
  • rightlayout
SET FONT SIZE
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Change COLOR/LAYOUT/FONT

Câu Lạc Bộ TÌNH NGHỆ SĨ

TRANG CHÍNH Kiến Thức Xã Hội Jury: Hệ Thống Phân Xử Của Luật Pháp Hoa Kỳ

Jury: Hệ Thống Phân Xử Của Luật Pháp Hoa Kỳ

E-mail Print
User Rating: / 0
PoorBest 

Jury: Hệ Thống Phân Xử Của Luật Pháp Hoa Kỳ

 

***

Trần Quốc Sỹ

Hệ thống pháp luật tại Hoa Kỳ, áp dụng cho hầu hết các tội về hình luật (criminal) và dân luật (civil), được phân xử dựa trên căn bản phán quyết của bồi thẩm đoàn (jury), ngoại trừ một số nhỏ chỉ dựa trên phán quyết của người thẩm phán hoặc chánh án (judge). Nhiều người cho rằng, phân xử dựa trên phán quyết của bồi thẩm đoàn là không công bằng vì bị cáo bị kết tội hay được tha bổng bởi mười hai bồi thẩm viên (jurors), mà những người này hoàn toàn không có kiến thức căn bản về pháp luật. 

Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về Bồi Thẩm Đoàn (Jury), hệ thống phân xử của luật pháp đang được áp dụng tại quốc gia này.

Để giúp những đọc giả chưa từng được toà án gọi, hoặc không hội đủ điều kiện làm bồi thẩm viên (juror), hiểu rõ hơn về bồi thẩm đoàn của hệ thống pháp luật Hoa Kỳ, tác giả xin được trình bày tóm gọn như sau:

Điều kiện để được toà án gọi đi làm bổn phận bồi thẩm đoàn là bạn phải:

  • Trên 18 tuổi
  • Mang quốc tịch Hoa Kỳ
  • Cư ngụ nơi quận hạt hiện tại ít nhất là một năm
  • Nói và hiểu Anh Ngữ (trình độ Anh ngữ của bạn sẽ được thẩm định bởi người chánh án)
  • Không khuyết tật về tinh thần hay thể xác
  • Chưa từng bị kết tội đại hình

Những người sau đây được miễn thi hành bổn phận bồi thẩm đoàn:

  • Quân nhân hiện dịch
  • Lính cứu hoả
  • Nhân viên cảnh sát
  • Những nhân viên thuộc các cơ quan công lực liên bang, tiểu bang hay địa phương đang tòng sự toàn thời gian

Những người sau đây, nếu làm đơn xin, có thể được miễn thi hành bổn phận bồi thẩm đoàn:

  • Những người trên 70 tuổi
  • Đã là bồi thẩm viên cho toà án liên bang trong hai năm vừa qua
  • Những tình nguyện viên làm nhân viên cứu hoả, nhân viên cấp cứu, tài xế xe cấp cứu

Quan toà cũng có thể miễn cho bạn bổn phận bồi thẩm đoàn nếu ông ta xét rằng điều kiện tài chánh của gia đình bạn eo hẹp và nếu bạn thi hành bổn phận bồi thẩm đoàn, gia đình bạn sẽ lâm vào hoàn cảnh túng quẫn. Số tiền toà án chi trả cho một bồi thẩm viên rất khiêm nhượng.

Nếu bạn là công dân Hoa Kỳ, khi bạn được cấp bằng lái xe, hoặc khi bạn ghi danh bầu cử, tên của bạn sẽ được cho vào computer của toà án. Một ngày đẹp trời nào đó, tên của bạn sẽ được computer chọn ra bằng cách chọn lựa không nhất định (randomly selected). Sau đó, bạn sẽ nhận được một phong thơ từ toà án gởi tới tận nhà bởi toà án quận hạt, tiểu bang hay liên bang nơi bạn cư ngụ. Mở ra, bên trong là một thơ báo cho bạn biết là bạn phải thi hành bổn phận công dân: làm bồi thẩm viên. Toà án cũng sẽ cho bạn biết ngày, giờ bạn phải trình diện tại toà án được chỉ định. Cách trình diện toà án sẽ thay đổi tuỳ theo toà án của quận hạt, tiểu bang hoặc liên bang. Nhiều toà án buộc bạn phải trình diện mỗi ngày liên tiếp trong một hay hai tuần lễ. Nhiều toà án cho phép bạn gọi vào sau năm giờ chiều mỗi ngày để xem bạn có phải trình diện ngày hôm sau hay không.

Khi đến trình diện, bạn sẽ được hướng dẫn tới phòng bồi thẩm đoàn (jury room), nơi đó bạn sẽ gặp hằng trăm người khác cũng được gọi làm bổn phận công dân như bạn. Nhân viên làm việc tại phòng bồi thẩm đoàn sẽ cho bạn biết các luật lệ, thủ tục liên quan đến việc tuyển chọn một bồi thầm viên. Sau đó bạn ngồi chờ họ gọi tên. Trong khi chờ đợi để được gọi tên, bạn có quyền đọc báo, xem tivi, ngủ, hoặc làm bất cứ việc gì ngoài việc ra khỏi phòng.

Khi phòng xử án cần bồi thẩm đoàn, họ sẽ gởi giấy yêu cầu xuống phòng đợi. Nhân viên trực tại đây sẽ gọi tên một nhóm chừng khoảng năm chục người để gởi đến phòng xử. Nếu bạn không được đọc tên, bạn tiếp tục chờ đến lần đọc tên kế, hoặc chờ cho đến hết ngày nếu vẫn không được chọn. Bạn có thể phải trình diện hoặc không phải trình diện ngày hôm sau tùy theo nhu cầu của toà án.

Nếu bạn có tên trong danh sách, bạn sẽ được hướng dẫn đến phòng xử án. Tại phòng xử án, cho một tội hình sự, luật sư bên nguyên cáo (plantiff) là những luật sư kết tội (prosecutors) thuộc văn phòng biện lý (District Attorney), đại diện cho công chúng (people), ngồi bên tay phải. Người bị kết tội được gọi là bị cáo (defendant) và luật sư của họ (defense lawyers) sẽ ngồi bên tay trái. Vị thẩm phán (judge) mặc áo đen sẽ ngồi ở giữa. Ngoài ra trong phòng xử còn có người thư ký (court clerk), người thư ký ghi chép những gì xảy ra (stenographer) và người cảnh sát giữ an ninh (bailiff).

Thủ tục và tiến trình chọn lựa bồi thẩm đoàn tại phòng xử án rất nhiêu khê và phức tạp. Chỉ cho một vụ án thật nhỏ, tiến trình này cũng mất cả một hay hai ngày. Cho những vụ án lớn, nghiêm trọng hoặc liên quan đến những người nổi danh, đôi khi phải mất cả tháng toà án mới chọn được một bồi thẩm đoàn, chính thức và dự khuyết.

Thông thường, một bồi thẩm đoàn sẽ gồm 14 người bồi thẩm viên (thường là 12 người chính thức và 2 người dự khuyết).   Trong những những phiên xử nghiêm trọng, số bồi thẩm viên dự khuyết có thể nhiều hơn, nhưng số bồi thẩm viên chính thức vẫn là 12.

Đầu tiên, người thư ký sẽ dùng computer để chọn lựa không nhất định ra mười hai bồi thẩm viên chính thức và sáu người dự khuyết trong số người được gởi đến. Những người được chọn và được gọi tên sẽ lần lượt ngồi vào ghế của bồi thẩm viên đã được đánh số từ 1 đến 18. Những người còn lại không được chọn sẽ ngồi tại chỗ.

Sau khi 18 người bồi thẩm viên dự bị được chọn ngồi vào ghế, quan toà sẽ nói lời chào mừng và cho họ biết về chi tiết và thủ tục chọn lựa bồi thẩm đoàn. Quan toà cũng sẽ cho những người bồi thẩm viên dự bị biết về cáo trạng của bị cáo trong phiên xử ngày hôm đó.  

Sau đó những người bồi thẩm viên dự bị sẽ được quan toà hỏi những câu hỏi căn bản sau đây:

  • Tên
  • Nghề nghiệp
  • Gia cảnh, có gia đình hay chưa? Nghề nghiệp của người phối ngẫu
  • Con cái? Nghề nghiệp của những con trên 18 tuổi
  • Thành phố nơi cư ngụ
  • Đã từng làm bồi thẩm viên hay chưa? Nếu có, vụ án đã được xử như thế nào? Kết tội hay tha bổng?

Để cho việc xử án được công bằng và vô tư, quan toà cũng muốn biết người bồi thẩm viên dự bị có liên hệ gì với luật sư hai bên, bị cáo hay nguyên cáo hay không? Người bồi thẩm viên dự bị có thân nhân hay quen biết bất cứ một ai trong hệ thống pháp luật, như quan toà, luật sư, cảnh sát hay không? Một chi tiết nữa mà quan toàn sẽ hỏi người bồi thẩm viên dự bị là họ có bao giờ đã là nạn nhân, bị cáo hay liên quan đến bất cứ một vụ thưa kiện nào mà tội trạng giống như phiên toà sắp xử hay không? Những chi tiết này cũng được hai vị luật sư của nguyên cáo và bị cáo ghi chép và để ý.

Những người bồi thẩm viên lúc này cũng có cơ hội để thoái thác hay từ chối để trở thành một bồi thẩm viên bằng cách trình bày lý do với người thẩm phán. Những lý do được đưa ra thường là: điều kiện tài chánh eo hẹp, không đủ khả năng Anh ngữ, không thể vắng mặt tại sở làm, sức khoẻ yếu kém, vân ...vân ... Tuy nhiên, quyền quyết định để được miễn, không phải làm bồi thẩm viên sẽ thuộc về người chánh án. Thông thường, lý do tài chánh, không đủ khả năng Anh ngữ hay không thể vắng mặt tại sở làm sẽ không được người chánh án chấp thuận.

Sau khi 18 người bồi thẩm viên dự bị đã trả lời các câu hỏi, luật sư của hai bên sẽ lần lượt loại ra (excuse) những bồi thẩm viên mà họ nghĩ là sẽ không có lợi cho họ.   Luật lệ loại bỏ bồi thẩm viên thay đổi tuỳ theo toà án. Thông thường, cho một phiên toà nhỏ, luật sư mỗi bên có thể loại bỏ 12 người đầu tiên mà không cần phải có lý do. Trên con số này, luật sư phải có lý do chính đáng và phải được quan toà đồng ý.

Sau mỗi bồi thẩm viên bị loại bởi luật sư hai bên, người thư ký sẽ chọn ra một người trong số người còn lại để thay thế cho người bị loại. Những người lên thay thế cũng sẽ được hỏi những câu hỏi tương tự như những người trước. Luật sư hai bên dựa trên những câu trả lời để quyết định nên giữ hay nên loại họ. Tiến trình chọn lựa này sẽ được lập lại cho đến khi hai vị luật sư của đôi bên đều đồng ý và chọn được một bồi thẩm đoàn gồm 12 người chính thức và 2 người dự khuyết, hoặc nhiều hơn tuỳ theo mức độ nghiêm trọng của phiên xử.  Sau khi bồi thẩm đoàn được chọn, phiên xử sẽ bắt đầu.

Sau khi phiên xử kết thúc và sau phần đúc kết (closing arguments) của luật sư hai bên, sẽ là phần bàn luận (deliberation) của các bồi thẩm viên.  Các bồi thẩm viên sẽ được đưa đến phòng bàn luận.   Họ sẽ ở trong căn phòng này và chỉ ra ngoài trong giờ ăn trưa hoặc cuối ngày.  Đôi khi, trong các phiên xử nghiêm trọng hoặc liên quan đến các nhân vật nổi tiếng, các bồi thẩm viên có thể bị cấm túc, không được về nhà trong suốt thời gian xử án hoặc bàn luận.  Khi ra ngoài hoặc về nhà, họ bị nghiêm cấm không được nói chuyện hoặc bàn thảo với bất cứ một người nào về những chi tiết liên quan đến phiên xử.   Các bồi thẩm viên có thời gian vô hạn định để tranh cãi và bàn luận để đưa tới quyết định cuối cùng là kết tội (guilty) hay tha bổng (not guilty) bị cáo. 

Điều nên nhớ là dù  quyết định kết tội hay tha bổng, cả 12 bồi thẩm viên đều phải đồng thuận cho một phiên xử hình sự và 9 trên 3 cho một phiên xử dân sự.

Nếu, chỉ một bồi thẩm viên không đồng ý với 11 người kia, và 11 người không thể thuyết phục người bồi thẩm viên đó đổi ý, phiên xử hình sự sẽ được tuyên bố vô hiệu (hung-jury hay mistrial). Hung-jury hay mistrial không có nghĩa là bị cáo vô tội, chỉ là phiên xử đã được vô hiệu hoá.  Khi một phiên xử được vô hiệu hoá, luật sư bên biện lý có thể nạp đơn để xin toà một phiên xử khác hoặc là bãi nại hay bỏ luôn. Trong trường hợp luật sư bên biện lý không nạp đơn xin xử lại thì bị cáo sẽ được coi như là vô tội.

Quyết định tha bổng hay kết tội của bồi thẩm đoàn là quyết định tối hậu.  Trong trường hợp bị cáo được tha bổng, bị cáo sẽ không bị triệu ra toà lần thứ hai cho tội đã được tha bổng, dù sau này văn phòng biện lý, hoặc luật sư kết tội có tìm được những bằng chứng hay dữ kiện mới.

Lẽ dĩ nhiên, không có một hệ thống pháp luật nào của bất cứ quốc gia nào trên thế giới được coi là toàn hảo, nhưng đối với tác giả, phân xử theo hệ thống bồi thẩm đoàn của luật pháp Hoa Kỳ là tốt nhất vì nó đảm bảo được sự công bằng của nền công lý. Với hệ thống bồi thẩm đoàn, người bị kết tội hình sự phải thực sự có tội vì phải được sự đồng thuận của toàn thể 12 người, không còn nghi ngờ gì nữa, dù chỉ một chút nghi ngờ (reasonable doubt).

Tha lầm còn hơn kết tội lầ nền tảg căn bản của luật pháp Hoa Kỳ.

Chúc tất cả một ngày thật vui.

Trần Quốc Sỹ

Add comment


Security code
Refresh


Newer articles:
Older articles:

Last Updated ( Tuesday, 18 December 2012 19:10 )  

Show Other Articles Of This Author

Username   Password       Forgot password?  Forgot username?  Register / Create an account